Motywy czynności
Motywem pewnego zjawiska można najogólniej nazwać to, co dane zjawisko wyprzedza, stając się jego warunkiem. Mniej przejrzysta staje się sytuacja wtedy, gdy ów warunek nie ujawnia się jakąś sytuacją łatwo na zewnątrz widoczną, gdzie jednak mimo to musimy postulować jego istnienie. Motywem ruchów szczura biegającego po labiryncie może być jego głód, potrzeba jedzenia, która nam ów głód tłumaczy, i która jednak nie da się w sposób prosty dostrzec i unaocznić. W naszych dalszych wywodach staniemy więc na stanowisku, iż uczenie się ma zawsze jakieś umotywowanie. Jak to już widzieliśmy na przykładach, wykrycie tych motywów wydaje się w pewnych wypadkach sprawą bardzo prostą, w innych - zawiłą. U człowieka dorosłego motywy uczenia się odzwierciedlają się w świadomości obok zamierzeń i celów, u dziecka - zwłaszcza małego - odszukanie ich może być połączone z dużymi trudnościami. Pozostaje to, jak widzimy, w związku z faktem, że uczenie się nie przebiega tu jako proces oddzielny, celowo zamierzony, lecz jest wplecione w procesy i zjawiska inne, tak iż motywy .uczenia się stapiają się niejako i mieszają z motywami tych innych procesów i funkcji.